Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Hương án chạm rồng: Một loại bàn thờ, thường làm bằng gỗ, được chạm khắc hình tượng rồng một cách tinh xảo. Đây là một vật dụng trang trọng, thường thấy trong các đình, chùa, miếu mạo hoặc nơi thờ cúng của các gia đình quyền quý xưa.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:
  • Trong ngôi đình cổ, chiếc long án bằng gỗ gụ được đặt trang trọng ở chính điện. (Trong ngôi đình cổ, chiếc bàn thờ chạm rồng bằng gỗ gụ được đặt trang trọng ở chính điện.)
  • Hoa văn trên long án thể hiện tay nghề điêu luyện của người thợ mộc xưa. (Hoa văn trên hương án chạm rồng thể hiện tay nghề điêu luyện của người thợ mộc xưa.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "long án" trong nghiên cứu cổ vật: Thuật ngữ này thường xuất hiện trong các tài liệu nghiên cứu về mỹ thuật cổ, kiến trúc truyền thống hoặc khi mô tả hiện vật trong bảo tàng.
  • Chiếc long án triều Nguyễn được công nhận là bảo vật quốc gia. (Chiếc hương án chạm rồng triều Nguyễn được công nhận là bảo vật quốc gia.)

Biến thể và từ gần giống

• Hương án (danh từ): Bàn thờ nói chung, không nhất thiết có chạm khắc rồng.

  • Hương án trong nhà thờ họ được lau chùi sạch sẽ hàng ngày. (Bàn thờ trong nhà thờ họ được lau chùi sạch sẽ hàng ngày.)

• Án thư (danh từ): Bàn viết, bàn làm việc của các quan lại hoặc nho sĩ ngày xưa, cũng thường được chạm khắc cầu kỳ.

  • Chiếc án thư cổ được làm bằng gỗ trắc. (Chiếc bàn viết cổ được làm bằng gỗ trắc.)

Từ đồng nghĩa

• Bàn thờ chạm rồng: Cách giải thích nghĩa đen, dễ hiểu hơn.
• Hương án rồng: Cách gọi khác, nhấn mạnh vào họa tiết trang trí.

Lưu ý về từ vựng

• Tính chất từ vựng: "Long án" là một từ Hán Việt cổ, ít được dùng trong ngôn ngữ giao tiếp hàng ngày. Từ này chủ yếu xuất hiện trong văn cảnh học thuật, nghiên cứu lịch sử, văn hóa hoặc khi mô tả các công trình, hiện vật cổ.
• Phân biệt: Không nhầm lẫn với các loại bàn, án khác như "thư án" (bàn sách), "võng án" (bàn có chân cong).

1. Hương án chạm rồng.